Gaz kaçağı ve karbonmonoksit
Gaz kokusu mu var? Dışarı çıkın, anahtarlara dokunmayın, dışarıdan arayın
Makine çevirisidir; ana dili Türkçe olan biri tarafından gözden geçirilmelidir. Şüphe durumunda İngilizce veya İtalyanca sürüm esas alınır.
Doğal gaza güçlü bir koku eklenir, ancak karbonmonoksitin (CO) kokusu, rengi ve tadı yoktur. Isıtıcılardan, sobalardan, kazanlardan, jeneratörlerden ve motorlardan çıkan CO, uykuda bile olsa evdeki herkesi zehirleyebilir.
Öncesi
- Yatak odalarının yakınına ve yakıtla çalışan cihazların bulunduğu her kata bir karbonmonoksit alarmı takın ve test edin.
- Kazanları, ocakları, bacaları ve baca borularını düzenli olarak yetkili bir teknisyene kontrol ettirin.
- Gaz kapatma vanasının nerede olduğunu ve nasıl kapatılacağını öğrenin.
- Jeneratörü, mangalı, kamp ocağını veya gazlı ısıtıcıyı asla kapalı alanda ya da garajda kullanmayın: karbonmonoksit uyarı vermeden öldürür.
- Bacaları, baca borularını ve havalandırma deliklerini açık tutun.
Sırasında
- Gaz kokusu: sigara içmeyin, alev yakmayın; düğmelere, zillere veya elektrikli cihazlara dokunmayın. Kapıları ve pencereleri açın, hemen ulaşabiliyorsanız gaz vanasını kapatın ve binayı terk edin.
- Binadan çıkın ve binadan uzakta, dışarıdan gaz acil durum numarasını veya 112'yi arayın.
- Isıtıcı, ocak veya jeneratör çalışırken baş ağrısı, baş dönmesi, mide bulantısı veya zihin karışıklığı olursa: herkesi temiz havaya çıkarın, 112'yi arayın ve içeri geri dönmeyin.
- CO alarmı çalarsa: görmezden gelmeyin. Güvenliyse cihazı kapatın, pencereleri açın, herkesi dışarı çıkarın, 112'yi arayın ve geri girmeyin.
- Gaz kaçağından sonra bir teknisyen izin verene kadar geri dönmeyin; gazı yalnızca bir teknisyen yeniden açar. Tüplü gazda (LPG) bodrumlara veya alçak odalara girmeyin: LPG çöker.
Sonrası
- Acil durum ekipleri veya bir gaz teknisyeni güvenli olduğunu söyleyene kadar içeri geri dönmeyin.
- Her cihazı yeniden kullanmadan önce yetkili bir teknisyene kontrol ettirin.
- Karbonmonoksite maruz kalan herkes, kendini daha iyi hissetse bile tıbbi tavsiye almalıdır.
Yaygın hatalar
- Bir odayı fırın, mangal veya kamp ocağıyla ısıtmak.
- Jeneratörü kapalı alanda, garajda veya pencerenin yanında çalıştırmak.
- Gaz kaçağını aramak için anahtar veya çakmak kullanmak.
- Dışarı çıkınca geçen baş ağrısını önemsememek.
Kontrol listesi
- Karbonmonoksit alarmı takıldı ve test edildi
- Gaz kapatma vanasının yeri biliniyor
- Kazan ve baca boruları bakımdan geçti
- Gaz acil durum numarası telefona kaydedildi
Kaynaklar
- CDC – Carbon monoxide poisoning
- Contains public sector information licensed under the Open Government Licence v3.0.
- Ready.gov (FEMA, U.S. Government, public domain)
Pocket72, yetkililerin veya acil durum numarasının yerini tutmaz. Tehlikedeyseniz 112'yi (veya yerel numaranızı) arayın ve resmî talimatlara uyun. Tıbbi tavsiye, ilaç dozu ve yabani bitki bilgisi içermez: bir ilk yardım kursuna katılın.